Alleen een sterke stad kan sociaal zijn

Een jaar geleden begon de Nijmeegse coalitie van GroenLinks, PvdA en D66. Het coalitieakkoord "Werken aan een duurzame toekomst" formuleerde de ambitie om van Nijmegen een sterke, sociale en duurzame stad te maken. De ambities van de progressieve coalitie zijn echter onder druk komen te staan door Haags beleid. VVD, CDA en gedoogpartner PVV schuiven noodzakelijke hervormingen op de  arbeids- en woningmarkt en op het thema vergrijzing voor zich uit. Om de schatkist van Rijk toch op orde te houden, grijpt het kabinet-Rutte nu asociaal hard in op de budgetten van gemeenten. Als gevolg van deze Rijksbezuinigingen wordt Nijmegen geconfronteerd met financiële problemen, met name bij zorg en welzijn, re- integratie en veilligheid. 

De Nijmeegse coalitie heeft ervoor gekozen om de bezuinigingen deels te compenseren door het vrijmaken van gemeentelijke middelen. Zo investeren we in veiligheidsbeleid, het nieuwe re-integratie instrument van de werkcorporaties en vangen we de hardste klappen bij het minimabeleid op. Dat past in ons streven een sociale en sterke stad te zijn. Om hiervoor financiële middelen vrij te maken, moeten we wat gas terugnemen op onze ambities. We blijven investeren in cultuur en duurzaamheid, maar wel een tandje minder. En de verlaging van de OZB-belasting voor Nijmeegse bedrijven gaat door, maar in een wat lager tempo. Politiek is keuzes maken, zeker in krappe tijden.

In een opiniebijdrage in De Gelderlander van 31 mei jl. betoogde de fractievoorzitter van de Nijmeegse SP, Hans van Hooft, dat het Nijmeegse College de verkeerde keuzes maakt. Kort samengevat pleitte Van Hooft voor het in stand houden van een groot aantal subsidiebanen, bezuinigingen op het cultuurbudget, het afschaffen van de afvalstoffenheffing en het verhogen van gemeentelijke lasten voor bedrijven met maar liefst 10 procent. De voorstellen van de SP zijn geen goed alternatief. Investeren in een dynamische, duurzame stad is de beste garantie dat Nijmegen in de toekomst ook een sociale stad kan blijven.

Uit de recent gepubliceerde Atlas van Gemeenten blijkt duidelijk dat vooral steden waar wordt geïnvesteerd in cultuur en hoogwaardige kennis blijven groeien. Anders dan de SP meent is investeren in cultuur geen speeltje voor de elite, maar een investering in de toekomst. Nijmegen moet jonge, hoogopgeleide kenniswerkers aan zich binden door een interessante dynamische stad te zijn waar mensen graag wonen en werken. Een bloeiend cultureel leven is daarvan een belangrijk onderdeel. De behoudzuchtige SP heeft daaraan echter geen boodschap. Dat blijkt ook uit haar standpunt over de subsidiebanen. De SP geeft liever miljoenen uit aan een slecht werkend instrument, dan te investeren in iets nieuws. Gevolg: vele werkzoekenden krijgen geen kans op een re-integratietraject omdat alle middelen worden uitgegeven aan een relatief kleine groep met een subsidiebaan. Jongeren die momenteel moeilijk aan een baan komen, zitten daardoor gedwongen thuis. Wat daar sociaal aan is, is een raadsel. Inzetten op re-integratie is bovendien noodzakelijk om het bijstandsvolume en daarmee de financiele problemen van de stad niet sterk op te laten lopen.

De SP pleit ook voor afschaffing van de afvalstoffenheffing. Op die manier zou een groot deel van de Nijmeegse bevolking minder belasting gaan betalen. De afvalstoffenheffing is echter geen instrument van inkomenspolitiek. Het gaat hier om het streven naar een duurzame stad. Daarbij geldt het criterium: de vervuiler betaalt. In Nijmegen is de afvalstoffenheffing nog lang niet kostendekkend. De groene zak wordt daarom 22 cent duurder. Een huishouden dat wekelijks een zak aan straat zet, is daarmee ongeveer 11 euro duurder uit. Op jaarbasis welteverstaan. Vervelend, maar gelukkig natuurlijk geen aanslag op de portemonnee van de meeste Nijmegenaren. Daar komt nog bij dat veel huishoudens minder groene zakken gebruiken sinds de introductie van de gratis plasticverzamelzakken en dus goedkoper uit zijn.

Tot slot de lasten voor Nijmeegse bedrijven. Nijmegen staat al jaren bovenaan de lijst met Nederlandse steden met de hoogste gemeentelijke lasten. Daar willen we van af. Niet, zoals de SP beweert, om de rijken rijker te maken, maar om Nijmegen aantrekkelijk te maken en houden voor het bedrijfsleven. Bedrijvigheid is het beste recept voor een gezonde, sterke en sociale stad. Bedrijvigheid zorgt voor de banen die we zo hard nodig hebben en vult de gemeentelijke schatkist. Nijmegen is gebaat bij het aantrekken van bedrijven, zoals recent het onderzoekscentrum van Heinz, niet bij het afschrikken van bedrijven met hoge lasten.

De SP beweert dat het College de rekening eenzijdig neerlegt bij de zwaksten van de samenleving, maar miskent dat we de harde Haagse bezuinigingen deels opvangen met Nijmeegs geld. Bovendien schuift de SP de rekening gewoon door naar de toekomst. Door nu niet te investeren in een duurzame, sterke stad, kan Nijmegen in de toekomst niet sociaal blijven.